Instalacja fotowoltaiczna może wyprodukować dużo energii, a mimo to rachunek za prąd nadal zaskakuje. Powodem jest różnica między ceną energii oddanej do sieci a kosztem energii pobranej z sieci. Wyjaśniam, ile wynoszą stawki w net-billingu, jak działa depozyt prosumencki i co zrobić, aby większą część wyprodukowanych kilowatogodzin zużyć na własne potrzeby.
Sprzedajesz po cenie rynkowej, ale oszczędzasz najwięcej na autokonsumpcji
- RCEm w sierpniu 2026 r. wyniosła 294,53 zł/MWh, czyli około 0,2945 zł/kWh.
- RCE zmienia się w każdej godzinie, dlatego ta sama ilość energii może mieć różną wartość w zależności od pory oddania do sieci.
- Depozyt prosumencki jest automatycznie zwiększany o współczynnik 1,23.
- Za energię pobraną z sieci płacisz cenę z własnej taryfy oraz opłaty dystrybucyjne.
- Najlepszy efekt daje połączenie autokonsumpcji, magazynu energii i sterowania zużyciem.
Ile wynoszą ceny energii oddanej do sieci w 2026 roku
W systemie net-billingu nie ma jednej stałej ceny odkupu energii przez cały rok. Dla części prosumentów stosuje się miesięczną cenę RCEm, czyli średnią ważoną cenę rynkową z danego miesiąca. Najnowsze dane publikowane przez PSE pokazują, że w 2026 roku stawka zmieniała się bardzo wyraźnie wraz z sytuacją na rynku.
| Miesiąc 2026 | RCEm zł/MWh | RCEm zł/kWh |
|---|---|---|
| Styczeń | 551,96 | 0,5520 |
| Luty | 339,01 | 0,3390 |
| Marzec | 191,95 | 0,1920 |
| Kwiecień | 132,92 | 0,1329 |
| Maj | 191,37 | 0,1914 |
| Czerwiec | 273,20 | 0,2732 |
| Lipiec | 262,88 | 0,2629 |
| Sierpień | 294,53 | 0,2945 |
Podane wartości są cenami bez VAT i akcyzy. Trzeba też pamiętać, że stawka za dany miesiąc może zostać skorygowana w ciągu kolejnych 12 miesięcy, dlatego traktuję ją jako aktualny punkt odniesienia, a nie cenę gwarantowaną na cały okres rozliczeniowy.
Dla przykładu, oddanie 1000 kWh w sierpniu przy stawce 294,53 zł/MWh daje 294,53 zł wartości energii przed zastosowaniem współczynnika korekcyjnego. Po zwiększeniu depozytu o 1,23 na koncie prosumenta pojawi się około 362,27 zł.
RCEm czy RCE, czyli od czego zależy stawka
RCEm jest rozliczeniem miesięcznym. Oznacza to, że energia wprowadzona do sieci w różnych godzinach danego miesiąca otrzymuje jedną uśrednioną cenę. Takie rozwiązanie jest prostsze i bardziej przewidywalne, ale nie pozwala w pełni wykorzystać momentów, gdy ceny godzinowe są wyższe.
RCE to z kolei cena rynkowa przypisana do konkretnego okresu rozliczania niezbilansowania. W praktyce oznacza to rozliczenie godzinowe. Energia oddana w południe, gdy instalacje PV produkują najwięcej, może mieć niską wartość, a energia oddana rano lub wieczorem może być wyceniona inaczej.
| Sposób rozliczenia | Kogo dotyczy | Najważniejsza cecha |
|---|---|---|
| RCEm | Głównie prosumenci, którzy rozpoczęli produkcję przed 1 lipca 2024 r. i pozostali przy rozliczeniu miesięcznym | Jedna średnia cena dla całego miesiąca |
| RCE | Prosumenci rozpoczynający rozliczenie po 1 lipca 2024 r. oraz osoby, które dobrowolnie przeszły na wariant godzinowy | Cena zależna od konkretnej godziny |
Osoby rozliczane dotychczas według RCEm mogą przejść na RCE po złożeniu oświadczenia sprzedawcy. To decyzja, której nie podejmowałbym automatycznie. Ma sens przede wszystkim wtedy, gdy masz magazyn energii, system zarządzania energią albo urządzenia, których pracę można łatwo przesuwać na korzystniejsze godziny.
Przy ujemnych cenach rynkowych do rozliczenia przyjmuje się wartość zero. Prosument nie dopłaca więc za samą energię oddaną w takim okresie, ale też nie otrzymuje za nią dodatniej wartości w depozycie.
Jak obliczyć wartość energii w depozycie prosumenckim
Depozyt prosumencki nie jest fizycznym magazynem energii ani zwykłym przelewem od sprzedawcy. To konto rozliczeniowe, na którym zapisywana jest pieniężna wartość energii wprowadzonej do sieci. Później środki te pomniejszają należności za energię pobraną od sprzedawcy.
Przy rozliczeniu miesięcznym uproszczony wzór wygląda tak:
energia oddana w kWh × RCEm w zł/kWh × 1,23 = wartość przypisana do depozytu
Jeżeli prosument oddał w kwietniu 2026 roku 500 kWh, a RCEm wyniosła 132,92 zł/MWh, podstawowa wartość energii to 66,46 zł. Po zastosowaniu współczynnika 1,23 depozyt zostanie zwiększony do około 81,75 zł.
W systemie RCE trzeba wykonać takie obliczenie osobno dla poszczególnych godzin. Właśnie dlatego roczna suma wyprodukowanej energii nie mówi jeszcze, ile instalacja faktycznie zarobiła. Znaczenie ma moment oddania nadwyżki, a nie tylko liczba kilowatogodzin widoczna w aplikacji falownika.
Środki w depozycie można wykorzystywać przez 12 miesięcy od przypisania. Po tym czasie niewykorzystana kwota jest umarzana, dlatego duża nadwyżka letnia nie zawsze pokryje zimowe rachunki w całości.
Dlaczego cena odkupu jest niższa od ceny na rachunku
Najczęstsze nieporozumienie polega na porównywaniu stawki sprzedaży energii z pełną ceną jednej kilowatogodziny pobranej z sieci. To nie są te same wartości. Przy zakupie płacisz nie tylko za energię czynną, lecz także za dystrybucję, opłaty systemowe, VAT i ewentualną opłatę handlową.
URE podał, że średnia cena energii w zatwierdzonych taryfach dla gospodarstw domowych na 2026 rok wynosi 495,16 zł/MWh. Ta kwota dotyczy samej sprzedaży energii i nie jest równoznaczna z całkowitym kosztem kWh na fakturze, ponieważ do rachunku dochodzą opłaty dystrybucyjne.
| Element rozliczenia | Co oznacza dla prosumenta |
|---|---|
| Autokonsumpcja | Zużywasz własną energię od razu i unikasz zakupu energii z sieci |
| Energia oddana do sieci | Otrzymujesz jej wartość według RCEm albo RCE i zapisujesz ją w depozycie |
| Energia pobrana z sieci | Płacisz stawkę sprzedawcy oraz zmienne i stałe opłaty dystrybucyjne |
| Opłaty stałe | Pozostają na rachunku nawet wtedy, gdy instalacja pokrywa dużą część zużycia |
Dlatego każda kilowatogodzina zużyta bezpośrednio w domu jest zazwyczaj cenniejsza niż kilowatogodzina wysłana do sieci. W uproszczeniu własna energia zastępuje zakup po cenie z rachunku, natomiast nadwyżka jest wyceniana po cenie rynkowej, która często jest niższa.
Nie oznacza to, że net-billing jest nieopłacalny. Oznacza tylko, że projektowanie instalacji wyłącznie pod maksymalną produkcję jest dziś słabszą strategią niż dopasowanie jej do rzeczywistego profilu zużycia.
Co naprawdę poprawia wynik finansowy instalacji
Największą różnicę robi przesunięcie zużycia na godziny produkcji. Pralka, zmywarka, podgrzewacz wody, klimatyzator czy ładowarka samochodu elektrycznego mogą pracować wtedy, gdy fotowoltaika generuje energię. W przypadku pompy ciepła pomocne bywa podniesienie temperatury bufora lub ciepłej wody użytkowej w środku dnia, o ile pozwala na to konfiguracja urządzenia.
W mojej ocenie magazyn energii ma sens wtedy, gdy wynika z danych o zużyciu, a nie z samej chęci posiadania dodatkowego urządzenia. Jeżeli wieczorem i rano regularnie pobierasz energię, a w południe oddajesz jej dużo do sieci, magazyn może podnieść autokonsumpcję. Jeśli dom zużywa większość energii w ciągu dnia, większy akumulator może nie przynieść proporcjonalnych korzyści.
- Sprawdź w aplikacji falownika, ile energii zużywasz bezpośrednio, a ile oddajesz do sieci.
- Porównaj produkcję godzinową z poborem, zamiast analizować wyłącznie sumy miesięczne.
- Ustaw pracę bojlera, pompy ciepła lub ładowarki na godziny największej produkcji.
- Przed zmianą z RCEm na RCE przeanalizuj, czy możesz reagować na zmienne ceny.
- Uwzględnij w kalkulacji opłaty stałe, serwis i degradację magazynu, a nie tylko cenę energii.
Dobrym testem jest przejrzenie przynajmniej trzech kolejnych miesięcy danych z licznika. Jeżeli w każdym z nich wysyłasz do sieci dużą część produkcji w godzinach południowych, najpierw popraw sterowanie odbiornikami, a dopiero później rozważ kosztowną rozbudowę systemu.
Jak podejść do cen net-billingu przy planowaniu fotowoltaiki
Nie zakładałbym jednej stałej stawki odkupu na cały okres życia instalacji. Dane z 2026 roku pokazują, że miesięczna cena RCEm wahała się od 132,92 do 551,96 zł/MWh w pierwszych ośmiu miesiącach. Tak duża różnica może istotnie zmienić wysokość depozytu, ale nie powinna być jedyną podstawą decyzji inwestycyjnej.
Bezpieczniejszy model obejmuje trzy osobne wartości: energię zużytą bezpośrednio, energię rozliczoną w depozycie oraz energię pobraną z sieci. Dopiero ich zestawienie pokazuje, czy instalacja została dobrze dobrana do domu, ogrzewania i codziennych nawyków.
Jeśli planujesz pompę ciepła, klimatyzację albo samochód elektryczny, uwzględnij ich sezonowość. Sama fotowoltaika produkuje najwięcej latem, podczas gdy ogrzewanie zużywa najwięcej energii zimą. Bilans roczny może wyglądać dobrze, choć w poszczególnych miesiącach rachunki nadal będą się pojawiać.
Najlepsza cena zaczyna się od dobrze wykorzystanej energii
W 2026 roku nie da się uczciwie ocenić opłacalności instalacji wyłącznie przez sprawdzenie jednej stawki RCEm. Cena oddanej energii zależy od miesiąca albo godziny, depozyt ma określony czas wykorzystania, a rachunek obejmuje także dystrybucję i opłaty stałe.
Najrozsądniejsza zasada jest prosta. Najpierw zwiększaj autokonsumpcję, potem dopasuj taryfę i sterowanie, a dopiero na końcu licz opłacalność magazynu energii. Dzięki temu ceny rynkowe nadal mają znaczenie, ale przestają decydować o całym wyniku instalacji.
